KSNG

Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej

KSNG działa przy Głównym Geodecie Kraju na podstawie  art. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287, z późn. zm). Zasady funkcjonowania Komisji reguluje Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 marca 2000 r. w sprawie trybu i zakresu działania Państwowej Rady Geodezyjnej i Kartograficznej i Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Polski oraz zasad wynagradzania ich członków (Dz. U. z 2000 r. Nr 26, poz. 316 oraz z 2009 r. Nr 107, poz. 897).
Skład Komisji powoływany jest przez Głównego Geodetę Kraju i obejmuje: przewodniczącego, zastępcę (zastępców) przewodniczącego, sekretarza, którym jest przedstawiciel Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, członków (ekspertów) powoływanych spośród poszczególnych dziedzin nauki tj.: językoznawstwa, geografii, kartografii i historii, oraz członków delegowanych przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Ministerstwo Obrony Narodowej.

Skład

Obecny skład Komisji został ustalony Zarządzeniem nr  11 Głównego Geodety Kraju z dnia  11 września 2014 r.:

Przewodnicząca:

  • Maciej Zych
    Główny Urząd Statystyczny

Wiceprzewodniczący:

    prof. dr hab. Andrzej Markowski
    Rada Języka Polskiego przy Prezydium PAN,
    Uniwersytet Warszawski, Instytut Języka Polskiego

Sekretarz:

  • Justyna Kacprzak
    Główny Urząd Geodezji i Kartografii

Członkowie: 

    dr hab. Teresa Brzezińska-Wójcik
    Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Wydział Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej, Katedra Geografii Regionalnej i Turyzmu

    dr hab. Andrzej Czerny, prof. UMCS
    Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Wydział Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej, Katedra Geomatyki i Kartografii

    Sylwia Gil

    prof. dr hab. Romuald Huszcza
    Uniwersytet Warszawski, Katedra Językoznawstwa Ogólnego, Wschodnioazjatyckiego Porównawczego i Bałtystyki;
    Uniwersytet Jagielloński, Zakład Japonistyki i Sinologii

    Sabina Kacieszczenko

    Dariusz Kalisiewicz
    MaDar s.c. Spółka Edytorsko-Redakcyjna

    Artur Karp
    Uniwersytet Warszawski, Wydział Orientalistyczny, Katedra Azji Południowej

    Jerzy Ostrowski
    Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania
    (od 2004 r. emeryt)

    dr hab. Jarosław Pietrow
    Uniwersytet Warszawski, Wydział Lingwistyki Stosowanej, Instytut Lingwistyki Stosowanej

    płk rez. mgr Jerzy Pietruszka
    Sztab Generalny Wojska Polskiego, Szefostwo Geografii Wojskowej
    22 Wojskowy Ośrodek Kartograficzny

    prof. dr hab. Andrzej Pisowicz
    Uniwersytet Jagielloński, Instytut Orientalistyki

    Bogumiła Więcław
    Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Protokół Dyplomatyczny

    dr Tomasz Wites
    Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych

    dr Wojciech Włoskowicz
    Polska Akademia Nauk, Instytut Języka Polskiego

    prof. dr hab. Ewa Wolnicz-Pawłowska
    Uniwersytet Warszawski, Wydział Lingwistyki Stosowanej

    Bogusław R. Zagórski
    Instytut Ibn Chalduna, Collegium Civitas

Zadania

Do zadań Komisji należy:

  • opiniowanie wniosków kierowanych do Komisji w sprawie ustalenia oryginalnego brzmienia i pisowni nazw obiektów geograficznych położonych poza granicami Polski oraz opracowywanie wykazów tych nazw,
  • ustalenie brzmienia i pisowni polskich nazw obiektów geograficznych położonych poza granicami Polski,
  • opracowywanie urzędowych wykazów polskich nazw obiektów geograficznych położonych poza granicami Polski,
  • ustalanie zasad latynizacji nazw obiektów geograficznych zapisywanych oryginalnie niełacińskimi systemami pisma,
  • współdziałanie z organizacjami międzynarodowymi i odpowiednimi organami innych państw, zajmującymi się problematyką standaryzacji nazw geograficznych,
  • reprezentowanie Polski na konferencjach międzynarodowych poświęconych problematyce standaryzacji nazw geograficznych,
  • opiniowanie publikacji i wydawnictw z zakresu nazewnictwa geograficznego obiektów położonych poza granicami Polski,
  • proponowanie do użytku międzynarodowego obcojęzycznych form nazw ważniejszych obiektów geograficznych położonych na terytorium Polski.

Publikacje


Wynikiem pracy Komisji są m.in. wydawane wykazy polskich nazw obiektów geograficznych położonych poza granicami Polski, przewodniki toponimiczne, zasady latynizacji.
Zgodnie z zapisem § 3 ust.1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 marca 2000 r. w sprawie trybu i zakresu działania Państwowej Rady Geodezyjnej i Kartograficznej i Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Polski oraz zasad wynagradzania ich członków, Komisja opracowuje urzędowe wykazy polskich nazw państw, terytoriów niesamodzielnych, jednostek administracyjnych, miejscowości, obiektów fizjograficznych oraz innych obiektów geograficznych położonych poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej wraz ze współrzędnymi geograficznymi obiektów. Realizując zapis wyżej wymienionego rozporządzenia Komisja opracowała dwie urzędowe publikacje:

  • Urzędowy wykaz nazw państw i terytoriów niesamodzielnych (wyd. 2, 2013)
    W wykazie umieszczono 195 państw uznawanych przez Rzeczpospolitą Polską (tj. 193 państwa członkowskie ONZ oraz Kosowo i Watykan) i 69 terytoriów niesamodzielnych. Załącznikiem do wykazu jest lista 10 terytoriów o nieustalonym lub spornym statusie międzynarodowym. Publikacja uwzględnia uchwały Komisji podjęte do dnia 20 listopada 2013 r. Zawarte w wykazie nazwy państw, terytoriów i ich stolic uzyskały akceptację Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Przymiotniki od nazw państw i terytoriów oraz nazwy mieszkańców podano zgodnie z opinią wydaną przez Zespół Ortograficzno-Onomastyczny Rady Języka Polskiego.
    Dla każdego państwa podano następujące informacje:
    • skróconą polską nazwę państwa w mianowniku, dopełniaczu i miejscowniku
    • oficjalną (rozwiniętą) polską nazwę państwa w mianowniku, a w przypadku nazw, których odmiana może sprawiać kłopoty, również w dopełniaczu i miejscowniku
    • nazwę języka lub języków urzędowych danego państwa
    • skróconą nazwę państwa w języku (językach) urzędowym
    • pełną oficjalną nazwę państwa w języku (językach) urzędowym
    • przymiotnik od polskiej nazwy państwa
    • polskie nazwy obywateli państwa w rodzaju męskim i żeńskim liczby pojedynczej oraz w liczbie mnogiej rodzaju męskiego
    • nazwę stolicy (lub stolic) państwa używaną w języku polskim
    • nazwę stolicy (lub stolic) w języku (językach) urzędowych
  • Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata (wyd. 2013)
    Wykaz obejmuje nazwy obiektów geograficznych, dla których zalecane są polskie nazwy. W wykazie uwzględniono nazwy obiektów ze wszystkich kontynentów, a także nazwy obiektów podmorskich; nie uwzględniono natomiast obiektów w całości leżących na obszarze Polski. Publikacja uwzględnia uchwały Komisji podjęte do dnia 25 września 2013 roku.

    Wykaz podzielony został na osiem części (rozdziałów): siedem z nich odpowiada poszczególnym częściom świata (Europie, Azji, Afryce, Ameryce Północnej, Ameryce Południowej, Australii i Oceanii, Antarktyce), ósma poświęcona została obiektom podmorskim. Rozdziały poświęcone poszczególnym częściom świata rozpoczyna lista zalecanych polskich nazw wielkich jednostek regionalnych, które ze względu na swoją wielkość przekraczają z reguły powierzchnie kilku krajów – oraz nazw oceanów. Następnie zamieszczono nazwy według uporządkowanych alfabetycznie państw i terytoriów niesamodzielnych.
    Wykazy nazw z obszarów poszczególnych państw i terytoriów niesamodzielnych rozpoczynają się informacjami wstępnymi podanymi na podstawie „Urzędowego wykazu nazw państw i terytoriów niesamodzielnych”. Podana tu została skrócona i oficjalna nazwa państwa (terytorium) w języku polskim oraz w językach oficjalnych. Po niej zamieszczono nazwę stolicy państwa używaną w języku polskim; jeżeli nazwa stolicy ma spolszczoną pisownię, to na drugim miejscu podano jej nazwę w języku oficjalnym. Na końcu podano informację o językach urzędowych i lokalnych państwa (terytorium). Następnie zamieszczono nazwy poszczególnych obiektów geograficznych, które ułożono z podziałem na kategorie.
    Hasła odnoszące się do poszczególnych obiektów geograficznych zawierają na początku nazwę spolszczona: egzonim (zapisany pismem pogrubionym prostym) lub pseudoegzonim (zapisany pogrubioną kursywą). Następnie podana jest nazwa oryginalna (endonim) w języku urzędowym – albo nazwy oryginalne, jeśli obowiązuje więcej niż jeden język urzędowy lub dany obiekt ma urzędowe nazwy w kilku językach. Dla niełacińskich systemów pisma podano zlatynizowany zapis nazwy, czyli przekonwertowany na alfabet łaciński. W tych przypadkach najpierw podana jest transliteracja, oznaczona skrótem trl., a następnie transkrypcja (oznaczona skrótem trb.) nazwy oryginalnej, czyli fonetyczna konwersja nazwy na język polski, z reguły przy użyciu liter polskiego alfabetu. Po nazwach zamieszczone zostały współrzędne geograficzne obiektu. Podano je dla wszystkich obiektów, z wyjątkiem państw i terytoriów niesamodzielnych oraz wielkich jednostek regionalnych i oceanów. Na końcu publikacji zamieszczony został skorowidz wszystkich uwzględnionych w wykazie polskich nazw, w tym także nazw historycznych, poprzedzony informacjami
    o jego układzie.

Szczegółowe informacje o działalności Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, a także publikacje opracowane przez Komisję są dostępne na stronie internetowej http://ksng.gugik.gov.pl/

Rejestr zmian