Standaryzacja nazw
geograficznych Polski

Nazewnictwo geograficzne z obszaru Polski jest ustalane urzędowo. Nazwy jednostek administracyjnych (województw, powiatów i gmin) oraz ich siedzib ustalane są ustawami i rozporządzeniami Rady Ministrów, natomiast nazwy miejscowości i obiektów fizjograficznych, zgodnie z Ustawą z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych, standaryzowane są przez Komisję Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych i następnie zatwierdzane rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji publikowanym w Dzienniku Ustaw.

Polska ma długą tradycję standaryzacji nazewnictwa geograficznego. Pierwsza komisja ustalająca nazwy urzędowe powstała po odzyskaniu przez Polskę niepodległości po I wojnie światowej. Wówczas prace skupiały się na ujednoliceniu polskiego nazewnictwa geograficznego wewnątrz kraju, który pozostawał przez blisko 150 lat pod trzema zaborami. Prace standaryzacyjne wznowiono po II wojnie światowej, powołując w 1946 roku Komisję Ustalania Nazw Miejscowości. W 1948 r. rozszerzono jej kompetencje, a priorytetowym celem była wówczas polonizacja nazw geograficznych na Ziemiach Odzyskanych. W stosunkowo krótkim czasie (lata 1946-1951) ustalono polskie nazewnictwo tych obszarów. Od 1951 do 1975 roku przedmiotem prac Komisji stało się zbieranie, opracowywanie i publikowanie nazw geograficznych z pozostałej części kraju. Rezultatem tych prac był, wydany w 1982 roku, trzytomowy Wykaz urzędowych nazw miejscowości w Polsce. Obecnie prace skupiają się na opiniowaniu i zatwierdzaniu zmian nazw proponowanych przez władze lokalne.

Zgodnie z międzynarodowymi zobowiązaniami, Polska powinna udostępniać narodowe ustalenia i publikacje nazewnicze innym państwom. Czyni to, w ramach Grupy Ekspertów ONZ ds. Nazw Geograficznych, Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej, odpowiedzialna, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 marca 2000 r. w sprawie trybu i zakresu działania Państwowej Rady Geodezyjnej i Kartograficznej i Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Polski oraz zasad wynagradzania ich członków, za międzynarodową współpracę związaną ze standaryzacją nazw geograficznych.

Rozporządzenia w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw

Od 1990 roku ukazały się następujące rozporządzenia i zarządzenia w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw (podano odnośniki do pełnych wersji rozporządzeń zamieszczonych na stronie internetowej Kancelarii Sejmu):