1. Państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, materiały zasobu

1. Państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, materiały zasobu.


Spis treści:

1.1. Pzgik.

1.2. Tryby pozyskiwania materiałów zasobu.

1.3. Rodzaje materiałów zasobu. 

    1.3.1. Rejestry publiczne wchodzące w skład pzgik.
    1.3.2. Standardowe opracowania kartograficzne.
        1.3.2.1. Mapa ogólnogeograficzna.
        1.3.2.2. Mapa topograficzna.
        1.3.2.3. Mapa zasadnicza.
        1.3.2.4. Mapa ewidencyjna.
    1.3.3. Kartograficzne opracowania tematyczne i specjalne.
    1.3.4. Operaty techniczne.
    1.3.5. Inne materiały zasobu.

1.4. Ewidencja materiałów zasobu, metadane.

    1.4.1. Ewidencja materiałów zasobu.
    1.4.2. Sposób ewidencjonowania materiałów zasobu.
    1.4.3. Metadane dla materiałów zasobu.

1.5. Udostępnianie materiałów zasobu.

1.6. Pzgik a UDIP oraz UWISP.

1.1. Pzgik.

Pzgik składa się z:

  1. centralnego zasobu geodezyjnego i kartograficznego – prowadzonego przez Głównego Geodetę Kraju;
  2. wojewódzkich zasobów geodezyjnych i kartograficznych – prowadzonych przez właściwych miejscowo marszałków województw;
  3. powiatowych zasobów geodezyjnych i kartograficznych – prowadzonych przez właściwych miejscowo starostów (prezydentów miast na prawach powiatu).

Stanowi własność Skarbu Państwa i jest gromadzony w ośrodkach dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej (art. 40  ust. 2 UPGiK). Kopie materiałów zasobu mogą być nieodpłatnie przekazywane pomiędzy organami SGiK w zakresie niezbędnym do realizacji zadań tych organów określonych w UPGiK, w tym dotyczących obsługi zgłoszeń prac geodezyjnych lub prac kartograficznych (art. 40 ust. 2a UPGiK).


1.2.  Tryby pozyskiwania materiałów zasobu.

Dane oraz dokumenty, które zostaną pozyskane do pzgik w wyniku (§ 6 RPZGiK):

  1. działań organu odpowiedzialnego za prowadzenie pzgik,
  2. przekazania przez wykonawców rezultatów wykonanych prac zgodnie ze standardami technicznymi określonymi w RSTT,
  3. współdziałania i współpracy organów odpowiedzialnych za prowadzenie zasobu oraz współdziałania tych organów z innymi podmiotami realizującymi zadania publiczne,
  4. przyjęcia darowizny,

z dniem przyjęcia do pzgik stają się własnością Skarbu Państwa. Dalej będą nazywane „materiałami zasobu” – identycznie, jak to zostało określone w § 6 RPZGiK.

Należy mieć tu na uwadze, że wymieniony w § 6 RPZGiK przepis wydany na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1 UPGiK – rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz (Dz.U. Nr 78, poz. 837) – utracił moc z dniem 12 lipca 2014 r.

Z dniem 1 września 2017 r. został uchylony art. 158 UGN, a tym samym rzeczoznawcy majątkowi nie mają obowiązku przekazywania wyciągów z operatów szacunkowych organowi prowadzącemu kataster nieruchomości, czyli obecnie EGiB, zatem RPZGiK w opisanym tu zakresie nie może już być stosowane.


1.3.  Rodzaje materiałów zasobu.

       Materiały zasobu w rozumieniu RPZGiK można w pewnym uproszczeniu podzielić na 4 grupy:

1.3.1. Bazy danych – rejestry publiczne wchodzące w skład pzgik.

W skład pzgik wchodzą między innymi bazy danych – rejestry publiczne określone w UPGiK (art. 4 ust. 1a pkt 1-5 i pkt 7-11 oraz ust. 1b, art. 7a pkt 14 lit. b i pkt 16a oraz art. 24b ust. 1 pkt 1):

Szczegółowe oznaczenia tych rejestrów zostały określone w RPZGiK i są następujące:

  1. BDOO – baza danych obiektów ogólnogeograficznych, o szczegółowości zapewniającej tworzenie standardowych opracowań kartograficznych w skalach 1:250 000
    i mniejszych, w tym kartograficznych opracowań numerycznego modelu rzeźby terenu;
  2. BDOT10k – baza danych obiektów topograficznych o szczegółowości zapewniającej tworzenie standardowych opracowań kartograficznych w skalach 1:10 000-1:100 000,
    w tym kartograficznych opracowań numerycznego modelu rzeźby terenu;
  3. Z-BDOT10k – zintegrowane kopie baz danych obiektów topograficznych
    o szczegółowości zapewniającej tworzenie standardowych opracowań kartograficznych w skalach 1:10 000-1:100 000, w tym kartograficznych opracowań numerycznego modelu rzeźby terenu;
  4. PRNG – baza danych państwowego rejestru nazw geograficznych;
  5. PRG – baza danych państwowego rejestru granic i powierzchni jednostek podziałów terytorialnych kraju;
  6. EGiB – baza danych ewidencji gruntów i budynków;
  7. CR ZSIN – centralne repozytorium kopii zbiorów danych ewidencji gruntów i budynków;
  8. GESUT – powiatowa baza geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu;
  9. K-GESUT – krajowa baza geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu;
  10. BDOT500 – baza danych obiektów topograficznych o szczegółowości zapewniającej tworzenie standardowych opracowań kartograficznych w skalach 1:500-l:5000, prowadzona dla terenów miast oraz zwartych zabudowanych i przeznaczonych pod zabudowę obszarów wiejskich;
  11. PRPOG – baza danych państwowego rejestru podstawowych osnów geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych;
  12. BDSOG – baza danych szczegółowych osnów geodezyjnych;
  13. RCiWN – baza danych rejestru cen i wartości nieruchomości;
  14. BDZLiS – baza danych zobrazowań lotniczych i satelitarnych;
  15. BDOrto – baza danych ortofotomapy;
  16. BDNMT – baza danych numerycznego modelu terenu.

Zakresy danych gromadzonych w poszczególnych bazach danych zostały określone w przepisach wykonawczych do UPGiK. Więcej informacji dotyczących danych gromadzonych w wymienionych bazach danych znajduje się w [2].

Dane w wymienionych bazach danych są często aktualizowane na podstawie danych zgromadzonych w innych rejestrach publicznych (również takich, które nie wchodzą w skład pzgik). W przypadku baz danych wchodzących w skład powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego takich jak: EGiB, GESUT i BDOT500 dane są aktualizowane głównie na podstawie wyników prac geodezyjnych podlegających zgłoszeniu, przekazywanych przez wykonawców tych prac.


1.3.2. Standardowe opracowania kartograficzne.

       Standardowe opracowania kartograficzne zostały określone w UPGiK oraz przepisach wykonawczych do tej ustawy. Są to:

  1. standardowe opracowania kartograficzne w skalach 1:250 000 i mniejszych – mapy ogólnogeograficzne;
  2. standardowe opracowania kartograficzne w skalach 1:10 000-1:100 000 – mapy topograficzne;
  3. standardowe opracowania kartograficzne w skalach 1:500-l:5000 – mapa ewidencyjna, mapa zasadnicza.

1.3.2.1. Mapa ogólnogeograficzna.

Tworzona jest na podstawie zbiorów danych zawartych w BDOO. Główny Geodeta Kraju tworzy, prowadzi i udostępnia mapy ogólnogeograficzne w skalach 1:250 000, 1:500 000, 1:1 000 000 (art. 7a ust. 1 pkt 14 lit. d UPGiK).

Standardy techniczne tworzenia mapy ogólnogeograficznej zostały  określone w RBDOT10k.


1.3.2.2. Mapa topograficzna.

To opracowanie kartograficzne o treści przedstawiającej elementy środowiska geograficznego powierzchni Ziemi i ich przestrzenne związki (art. 1 pkt 6 UPGiK). Mapa topograficzna tworzona jest na podstawie zbiorów danych zawartych w BDOT10k (art. 4 ust. 1e pkt 3 UUPGiK).

Tworzenie mapy topograficznej należy do zadań:

  1. marszałka, do którego kompetencji należy tworzenie mapy topograficznej w skali 1:10 000 (art. 7c ust. 1 pkt 3 UPGiK),
  2. Głównego Geodety Kraju, do którego kompetencji należy tworzenie mapy topograficznej w skalach: 1:25 000, 1:50 000 i 1:100 000 (art. 7a ust. 2 pkt 14 lit. d UPGiK).

Standardy techniczne tworzenia mapy topograficznej określone zostały w RBDOT10k.


1.3.2.3. Mapa zasadnicza.

       To wielkoskalowe opracowanie kartograficzne zawierające informacje o przestrzennym usytuowaniu:

  1. punktów osnowy geodezyjnej;
  2. działek ewidencyjnych;
  3. budynków;
  4. konturów użytków gruntowych;
  5. konturów klasyfikacyjnych;
  6. sieci uzbrojenia terenu;
  7. budowli i urządzeń budowlanych oraz innych obiektów topograficznych,

a także wybrane informacje opisowe dotyczące tych obiektów (art. 1 pkt 7 UPGiK).

       Mapa zasadnicza tworzona jest na podstawie odpowiednich zbiorów danych zawartych w PRPOG, EGiB, GESUT, PRG, BDSOG i BDOT500 (art. 4 ust. 1e pkt 2 UPGiK).

Mapa zasadnicza – jako standardowe opracowanie kartograficzne – stanowi raport utworzony na podstawie danych zgromadzonych w wymienionych bazach danych, a zatem nie jest jedną z baz danych wchodzących w skład pzgik (nie jest rejestrem publicznym). Więcej informacji dotyczących rejestrów publicznych wchodzących w skład pzgik znajduje się w [2].

       Tworzenie i udostępnianie mapy zasadniczej należy do zadań starosty (art. 7d pkt 1 lit. c UPGiK). Standardy techniczne tworzenia mapy zasadniczej określone zostały w RBDOT500.


1.3.2.4. Mapa ewidencyjna.

       To podstawowy raport tworzony na podstawie danych zgromadzonych w EGiB, na treść którego, składają się następujące elementy:

  1. granice: państwa, jednostek zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa, jednostek ewidencyjnych, obrębów, działek ewidencyjnych;
  2. oznaczenia punktów granicznych, z wyróżnieniem punktów, których położenie określone zostało w odpowiednim trybie i z wymaganą dokładnością, a spośród nich - punktów trwale stabilizowanych w terenie;
  3. kontury użytków gruntowych i ich oznaczenia;
  4. kontury klas bonitacyjnych, ustalone w wyniku gleboznawczej klasyfikacji gruntów i ich oznaczenia;
  5. kontury budynków i bloki budynków;
  6. numery działek ewidencyjnych;
  7. dane opisowo-informacyjne, a w szczególności:
    • nazwy jednostek zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa,
    • oznaczenia jednostki ewidencyjnej i obrębu,
    • nazwy ulic, placów, uroczysk, cieków, zbiorników wodnych i innych obiektów fizjograficznych,
    • numery dróg publicznych nadane na podstawie przepisów o drogach publicznych,
    • numery porządkowe i ewidencyjne budynków,
    • literowe oznaczenia funkcji budynków odpowiadających ich klasom według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB),
    • numery najwyższych kondygnacji budynków naziemnych albo najniższych kondygnacji budynków podziemnych,
    • numery najwyższych kondygnacji bloków budynków nadziemnych lub numery najniższych kondygnacji bloków budynków podziemnych, jeżeli takie bloki zostały wyodrębnione.

Treścią mapy ewidencyjnej mogą być również nazwy zespołów urbanistycznych, przysiółków i niw.

Mapę ewidencyjną, w zależności od stopnia zurbanizowania terenu i struktury władania gruntów, sporządza się w skalach: 1:500, 1:1000, 1:2000 lub 1:5000. Jej edycję stanowią mapy obrębowe. Do opracowania mapy ewidencyjnej stosuje się odpowiednie standardy techniczne dla mapy zasadniczej, określone w RBDOT500.

Treścią mapy ewidencyjnej w postaci nieelektronicznej oprócz elementów, o których mowa powyżej, są:

  1. oznaczenie punktów przecięcia się linii siatki kilometrowej, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 5 UPGiK;
  2. współrzędne prostokątne płaskie co najmniej dwóch skrajnych punktów, o których mowa w pkt 1;
  3. opis zawierający:
    • nazwę: "Mapa ewidencyjna",
    • skalę mapy,
    • numer arkusza ewidencyjnego,
    • nazwę województwa, powiatu i gminy,
    • nazwę jednostki ewidencyjnej i jej identyfikator,
    • nazwę obrębu ewidencyjnego i jego identyfikator lub tylko identyfikator - w przypadku gdy obręb nie ma nazwy;
  4. schemat podziału obrębu ewidencyjnego na arkusze ewidencyjne (§ 28 REGiB).

       Tworzenie i udostępnianie mapy ewidencyjnej należy do zadań starosty (art. 7d pkt 1 lit. c UPGiK).


1.3.3. Kartograficzne opracowania tematyczne i specjalne.

       Są to:

  1. mapy tematyczne – mapy hydrograficzne, sozologiczne, geomorfologiczne, glebowo-rolnicze, pokrycia terenu użytkowania ziemi, infrastruktury technicznej, średnich cen transakcyjnych gruntów, podziałów terytorialnych kraju oraz atlasowe obszary Rzeczypospolitej Polskiej,
  2. mapy specjalne – mapy dla niewidomych i słabowidzących (tyflomapy).

       Mapy tematyczne są to tematyczne opracowania w postaci cyfrowych map, których tworzenie, prowadzenie i udostępnianie należy do zadań Głównego Geodety Kraju (art. 7a ust. 1 pkt 14 lit. e UPGiK). Rodzaje map tematycznych zostały określone w RKOTiS (§ 2 ust. 1).

       Również do zadań marszałka województwa należy wykonywanie map tematycznych, a także kartograficznych opracowań tematycznych w uzgodnieniu z Głównym Geodetą Kraju (art. 7c ust. 2 UPGiK).

       Mapy specjalne –  to opracowania specjalne w postaci map tyflologicznych, przeznaczonych dla niewidomych i słabowidzących. Wykonywanie i udostępnianie map należy do zadań Głównego Geodety Kraju (art. 7a ust. 1 pkt 14 lit. e UPGiK).


1.3.4. Operaty techniczne

Całość dokumentacji zawierającej rezultaty geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz wyniki opracowania tych pomiarów kompletuje się w postaci operatu technicznego i przekazuje się do pzgik (§ 71 RSTT). W skład operatu technicznego wchodzą określone dokumenty (§ 71 ust. 2 RSTT), które powinny być wyszczególnione w spisie dokumentów operatu technicznego (§ 71 ust. 3 RSTT). Dokumenty te powinny być podpisane własnoręcznym podpisem – w przypadku dokumentów w postaci nieelektronicznej, a kwalifikowanym podpisem elektronicznym – w przypadku dokumentów elektronicznych.

Więcej informacji dotyczących operatów technicznych znajduje się w [3].


1.3.5. Inne materiały zasobu.

W skład pzgik wchodzą także inne niż wymienione materiały zasobu, np. opracowania kartograficzne, rejestry, wykazy i zestawienia, a także kopie materiałów zasobu pozyskane z innych części pzgik.


1.4.   Ewidencja materiałów zasobu, metadane.

1.4.1. Ewidencja materiałów zasobu.

W ewidencji materiałów zasobu znajdują się następujące informacje (§ 9 ust. 1 RPZGiK):

  1. identyfikator ewidencyjny materiału zasobu;
  2. data wpisania materiału zasobu do ewidencji;
  3. data lub okres, w którym pozyskano informacje zawarte w materiale zasobu;
  4. identyfikator zgłoszenia prac, w przypadku gdy materiał zasobu jest rezultatem prac podlegających zgłoszeniu;
  5. nazwa materiału zasobu;
  6. informacje o położeniu obszaru, którego dotyczy materiał zasobu;
  7. informacje o źródle pochodzenia i sposobie pozyskania materiału zasobu, w przypadku gdy materiał ten nie jest rezultatem zgłoszonych prac;
  8. informacje o postaci, w jakiej jest przechowywany materiał zasobu;
  9. informacje o rodzaju nośnika informacji, jeżeli materiał zasobu jest w postaci nieelektronicznej;
  10. informacje o twórcy materiału zasobu;
  11. informacje o dostępie do materiału zasobu;
  12. oznaczenie podstawowego typu materiałów zasobu - zgodnie z przepisami wydanymi
    na podstawie art. 5 ust. 2a UNZA;
  13. informacja o kategorii archiwalnej materiału zasobu;
  14. kod języka naturalnego zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 5 ust. 2a UNZA;
  15. streszczenie, spis treści lub krótki opis zawartości;
  16. oznaczenie identyfikujące materiał zasobu w dniu jego przyjęcia do pzgik, jeżeli jest różne od identyfikatora, o którym mowa w pkt 1;
  17. sygnatura i data dokumentu orzekającego o wyłączeniu materiału zasobu z pzgik;
  18. data wyłączenia materiału zasobu z pzgik;
  19. data przekazania materiału zasobu do archiwum państwowego lub data brakowania.

W przypadku mapy ewidencja materiałów zasobu zawiera również:

  1. godło lub nazwę mapy;
  2. skalę mapy;
  3. układ odniesienia;
  4. datę i nakład druku w przypadku map drukowanych.

W przypadku kopii materiałów zasobu przekazanych do określonej części pzgik na podstawie art. 40 ust. 2a UPGiK w ewidencji materiałów zasobu, prowadzonej przez organ, któremu te kopie zostały przekazane, wykazuje się informacje wymienione w ust. 1 pkt 1, 2, 5, 7, 9-12 oraz dodatkowo identyfikator ewidencyjny materiału zasobu nadany przez organ przekazujący.


1.4.2. Sposób ewidencjonowania materiałów zasobu.

RPZGiK zawiera regulacje dotyczące ewidencjonowania materiałów zasobu, w szczególności operatów technicznych, a także nadawania unikalnych numerów identyfikacyjnych dokumentom wchodzącym w skład operatu technicznego (§ 15 RPZGiK).

Identyfikator ewidencyjny materiału zasobu składa się z 4 członów oddzielonych kropkami, z których:

1)    pierwszy jest literą:

a)  C - w przypadku centralnej części zasobu,

b) W - w przypadku wojewódzkiej części zasobu,

c)  P - w przypadku powiatowej części zasobu;

2)    drugi jest identyfikatorem TERYT obszaru podziału terytorialnego kraju (województwa, powiatu lub gminy), który należy do właściwości miejscowej organu prowadzącego ewidencję materiałów zasobu;

3)    trzeci jest czterocyfrową liczbą oznaczającą rok, w którym nastąpiło przyjęcie materiału
do zasobu;

4)    czwarty jest kolejną liczbą naturalną, wyróżniającą materiał zasobu w ewidencji materiałów zasobu w danym roku kalendarzowym.

W przypadku centralnej części zasobu treścią drugiego członu identyfikatora ewidencyjnego materiału zasobu zamiast identyfikatora TERYT są litery PL.

Dokumentom wchodzącym w skład operatu technicznego, przechowywanym w postaci dokumentów elektronicznych w bazie systemu PZGiK, nadaje się numery identyfikacyjne składające się z dwóch członów oddzielonych podkreślnikiem, z których pierwszy jest identyfikatorem ewidencyjnym operatu, a drugi kolejną liczbą naturalną wyróżniającą poszczególne dokumenty wchodzące w skład danego operatu.


1.4.3. Metadane dla materiałów zasobu.

Każdy materiał zasobu powinien być opisany odpowiednimi metadanymi (§ 12 RPZGiK).
W Załączniku nr 2 do RPZGiK została określona specyfikacja struktury i treści metadanych dla poszczególnych rodzajów materiałów zasobu:

  1. zbiorów danych zawartych w bazach danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 1-5 i pkt 7-11 i ust. 1b, art. 7a pkt 16a oraz art. 24b ust. 1 pkt 1 UPGiK, oraz zintegrowanych kopii baz danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 8 UPGiK;
  2. dokumentów elektronicznych, przechowywanych w bazach systemu PZGiK, wchodzących w skład operatów technicznych przyjętych do pzgik;
  3. materiałów zasobu innych niż wymienione w pkt 1 i 2.

W RPZGiK pojawia się pojęcie „zbiór dokumentów”. Odnosi się ono do sposobu tworzenia metadanych dla dokumentów elektronicznych wchodzących w skład operatów technicznych przyjętych do pzgik (ust. 9 w Załączniku nr 2 do RPZGiK). W określonych w tych przepisach przypadkach metadane – zamiast dla każdego dokumentu – mogą być tworzone dla wskazanych zbiorów dokumentów, jeśli metadane są identyczne dla wszystkich elementów tego zbioru.

Więcej informacji dotyczących metadanych, które powinny być utworzone dla operatów technicznych oraz dokumentów wchodzących w skład tych operatów, znajduje się w [3].


1.5.  Udostępnianie materiałów zasobu.

Materiały zasobu są udostępniane na wniosek albo w związku ze zgłoszeniem prac. W UPGiK zostały także wskazane dane lub materiały, które są udostępniane z pzgik nieodpłatnie, a w niektórych przypadkach również bez konieczności składania wniosku. Więcej informacji dotyczących nieodpłatnego udostępniania materiałów zasobu znajduje się w [10.2.].

W przypadku udostępniania materiałów zasobu w związku ze zgłoszeniem prac (art. 12 ust. 1 UPGiK) zgłoszenie stanowi jednocześnie wniosek o udostępnienie materiałów, które są niezbędne do wykonania zgłoszonych prac. Więcej informacji o trybie udostępniania materiałów zasobu w związku ze zgłoszeniem prac znajduje się w [6].

Uprawnienia podmiotu dotyczące możliwości wykorzystywania przez ten podmiot udostępnionych materiałów określa licencja, którą wydaje organ udostępniający. Więcej informacji o licencjach znajduje się w [8].


1.6.  Pzgik a UDIP oraz UWISP.

Przepisy UDIP oraz UWISP nie mają zastosowania do udostępniania materiałów zasobu.
Z art. 1 ust. 2 UDIP wynika bowiem, że przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1 UDIP.  Przepisy określające zasady i tryb dostępu do danych zgromadzonych w pzgik znajdują się w UPGiK, a zatem do tych danych nie mają zastosowania przepisy UDIP (por. wyrok NSA w Warszawie z 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 175/13).

Podobny przepis został zawarty w UWISP – z art. 7 ust. 1 tej ustawy wynika, że przepisy
tej ustawy nie naruszają prawa dostępu do informacji publicznej ani wolności jej rozpowszechniania, ani przepisów innych ustaw określających zasady, warunki i tryb dostępu do informacji będących informacjami sektora publicznego.