10. Nieodpłatne udostępnianie materiałów zasobu

10. Nieodpłatne udostępnianie materiałów zasobu.


Spis treści:

10.1. Wyjątki od ogólnej zasady odpłatności za udostępnianie materiałów zasobu.

10.2. Materiały zasobu bez opłat i bez licencji.

10.3. Materiały zasobu bez opłat, ale z licencją.

    10.3.1. Nieodpłatne udostępnianie materiałów na cele edukacyjne.
    10.3.2. Nieodpłatne udostępnianie materiałów zasobu w celu prowadzenia badań naukowych oraz prac rozwojowych.
    10.3.3. Nieodpłatne udostępnianie materiałów zasobu w celu realizacji ustawowych zadań w zakresie ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego państwa i jego porządku konstytucyjnego.
    10.3.4. Nieodpłatne udostępnianie danych zgromadzonych w rejestrach publicznych do realizacji zadań publicznych (art. 15 UINF).
        10.3.4.1. Dane udostępniane na podstawie UINF oraz formy udostępniania.
        10.3.4.2. Podmioty uprawnione.
        10.3.4.3. Sposób i tryb nieodpłatnego udostępniania danych z rejestrów publicznych wchodzących w skład pzgik na podstawie UINF.

    10.3.5. Nieodpłatne udostępnianie zbiorów danych IIP na podstawie UIIP.

        10.3.5.1. Zbiory danych IIP, które mogą być udostępniane na podstawie UIIP oraz formy ich udostępniania.
        10.3.5.2. Różnica pomiędzy udostępnianiem danych na podstawie UINF a UIIP.
        10.3.5.3. Podmioty uprawnione.
        10.3.5.4. Sposób i tryb nieodpłatnego udostępniania danych IIP na podstawie UIIP.

10.4. Nieodpłatne udostępnianie materiałów zasobu w celu realizacji zadań organów SGiK.

10.1. Wyjątki od ogólnej zasady odpłatności za udostępnianie materiałów zasobu.

Przesłanki do nieodpłatnego udostępniania materiałów zasobu mogą dotyczyć zarówno podmiotu, czyli wnioskodawcy, jak i przedmiotu, czyli rodzaju i zakresu materiałów zasobu, które mają być udostępnione:

  1. przepisy określają bowiem ściśle krąg podmiotów uprawnionych do nieodpłatnego udostępnienia materiałów zasobu i to wnioskodawca musi wykazać swoje uprawnienie
    do ich nieodpłatnego otrzymania;
  2. odejście od ogólnej zasady odpłatności dotyczy zawsze ściśle określonych materiałów zasobu.

Przesłanki do nieodpłatnego udostępnienia materiałów zasobu zawsze muszą być spełnione łącznie – nie wystarczy zatem spełnienie jednej z przesłanek (podmiotowej albo przedmiotowej).

Ogólną zasadą jest i to, że materiały zasobu mogą być wykorzystywane zgodnie z licencją (w art. 40c UPGiK), która jest dołączana do udostępnionych materiałów również
w przypadku nieodpłatnego udostępniania, z wyjątkiem opisanym w [10.2.].


10.2. Materiały zasobu bez opłat i bez licencji.

Nie pobiera się opłaty za udostępnianie następujących materiałów zasobu (art. 40a ust. 2 pkt 1 UPGiK):

  1. danych z PRG;
  2. danych z PRNG;
  3. danych z BDOO;
  4. danych dotyczących numerycznego modelu terenu o interwale siatki co najmniej 100 m.

Wykorzystywanie tych danych nie wymaga także uzyskania licencji. Nie ma także żadnych ograniczeń podmiotowych – każdy może wykorzystywać te dane. Są one dostępne do pobrania na stronie internetowej GUGiK, w zakładce „…………”.


10.3. Materiały zasobu bez opłat, ale z licencją.

W opisanych dalej najczęściej występujących przypadkach materiały zasobu są udostępniane nieodpłatnie, lecz do ich wykorzystania niezbędne jest posiadanie odpowiedniej licencji.


10.3.1. Nieodpłatne udostępnianie materiałów zasobu – cele edukacyjne.

Nie pobiera się opłaty za udostępnianie w postaci elektronicznej zbiorów danych pzgik w celu edukacyjnym następującym podmiotom (art. 40a ust. 2 pkt 2 lit. a UPGiK):

  1. jednostkom organizacyjnym wchodzącym w skład systemu oświaty, o którym mowa w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59),
  2. uczelniom, o których mowa w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, z późn. zm.),
  3. podmiotom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2016 r. poz. 239 i 395).

W przypadku udostępniania w postaci elektronicznej zbiorów danych pzgik w ww. celu organ udostępniający te materiały zasobu wydaje licencję typu „N” (§ 2 ust. 2 pkt 3 lit. a RUPZGiK).


10.3.2. Nieodpłatne udostępnianie materiałów zasobu – prowadzenie badań naukowych oraz prac rozwojowych.

Nie pobiera się opłaty za udostępnianie w postaci elektronicznej zbiorów danych pzgik w celu prowadzenia badań naukowych oraz prac rozwojowych następującym podmiotom (art. 40a ust. 2 pkt 2 lit. b UPGiK):

  1. jednostkom naukowym, o których mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2014 r. poz. 1620 z późn. zm.),
  2. podmiotom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2016 r., poz. 1817 z późn. zm.).

W przypadku udostępniania w postaci elektronicznej zbiorów danych pzgik w ww. celu organ udostępniający te materiały zasobu wydaje licencję typu „N” (§ 2 ust. 2 pkt 3 lit. a RUPZGiK).


10.3.3. Nieodpłatne udostępnianie materiałów zasobu – ochrona bezpieczeństwa wewnętrznego państwa i jego porządku konstytucyjnego.

Nie pobiera się opłaty za udostępnianie w postaci elektronicznej zbiorów danych pzgik w celu realizacji ustawowych zadań w zakresie ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego państwa i jego porządku konstytucyjnego (art. 40a ust. 2 pkt 2 lit. c UPGiK) – służbom specjalnym w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1929 z późn. zm.).

W przypadku udostępniania w postaci elektronicznej zbiorów danych pzgik w ww. celu organ udostępniający te materiały zasobu wydaje licencję typu „N” (§ 2 ust. 2 pkt 3 lit. a RUPZGiK).


10.3.4. Nieodpłatne udostępnianie danych zgromadzonych w rejestrach publicznych do realizacji zadań publicznych (art. 15 UINF).

Art. 15 UINF jest podstawą do nieodpłatnego udostępniania danych zgromadzonych w rejestrach publicznych. Dotyczy to również rejestrów publicznych wchodzących w skład pzgik, które zostały wymienione w tabeli.

L.p.

Oznaczenie rejestru publicznego

Organ prowadzący rejestr publiczny

1.             

BDOO

Główny Geodeta Kraju

2.             

BDOT10k

marszałkowie województw

3.             

Z-BDOT10k

Główny Geodeta Kraju

4.             

PRNG

Główny Geodeta Kraju

5.             

PRG

Główny Geodeta Kraju

6.             

EGiB

starostowie

7.             

CR ZSIN

Główny Geodeta Kraju

8.             

GESUT

starostowie

9.             

K-GESUT

Główny Geodeta Kraju

10.         

BDOT500

starostowie

11.         

PRPOG

Główny Geodeta Kraju

12.         

BDSOG

starostowie

13.         

RCiWN

starostowie

14.         

BDZLiS

Główny Geodeta Kraju

15.         

BDOrto

Główny Geodeta Kraju

16.         

BDNMT

Główny Geodeta Kraju

Więcej informacji dotyczących rejestrów publicznych wchodzących w skład pzgik znajduje się w [2].


10.3.4.1. Dane udostępniane na podstawie UINF oraz formy udostępniania.

Dane zgromadzone w rejestrach publicznych, które wchodzą w skład pzgik, mogą być udostępniane w określonym dla każdego z tych rejestrów formacie wymiany danych, a także
w postaci raportów tworzonych na podstawie zbiorów danych z odpowiednich rejestrów (baz danych), np. mapy ewidencyjnej, mapy zasadniczej, mapy topograficznej.

W przypadku EGiB raporty, które mogą być udostępniane, zostały określone w Tabeli nr 10 Załącznika do UPGiK. Mogą to być np. rejestr gruntów, rejestr/kartoteka budynków, rejestr/kartoteka lokali itd.

UINF nie może być natomiast podstawą do nieodpłatnego wydawania dokumentów urzędowych, określonych w Tabeli nr 11 Załącznika do UPGiK. Wypisy i wyrysy z operatu ewidencyjnego określone w Tabeli nr 11 są dokumentami urzędowymi, które sporządza i wydaje właściwy starosta – żaden inny organ nie jest uprawniony do sporządzania i wydawania („drukowania i podpisywania”) takich dokumentów – bez względu na ich przeznaczenie.


10.3.4.2. Podmioty uprawnione.

Dane zgromadzone w rejestrach publicznych mogą być nieodpłatnie udostępniane podmiotom publicznym – wynika to wprost z art. 15 UINF. Podmioty publiczne zostały natomiast zdefiniowane w art. 2 UINF ust. 1 (z zastrzeżeniem ust. 2-4) i są to:

  1. organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa, sądy, jednostki organizacyjne prokuratury, a także jednostki samorządu terytorialnego i ich organy;
  2. jednostki budżetowe i samorządowe zakłady budżetowe;
  3. fundusze celowe;
  4. samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej oraz spółki wykonujące działalność leczniczą w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej;
  5. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego;
  6. Narodowy Funduszu Zdrowia;
  7. państwowe lub samorządowe osoby prawne utworzone na podstawie odrębnych ustaw w celu realizacji zadań publicznych.

Tym samym UINF określiła krąg podmiotów uprawnionych do nieodpłatnego korzystania z danych udostępnionych z rejestrów publicznych wchodzących w skład pzgik.

Przepisów UINF (zatem także art. 15) nie stosuje się do przedsiębiorstw państwowych, spółek handlowych, służb specjalnych (…), Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu, Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz Narodowego Banku Polskiego - te podmioty nie są zatem uprawnione do nieodpłatnego udostępnienia im danych z pzgik na podstawie art. 15 UINF.


10.3.4.3. Sposób i tryb nieodpłatnego udostępniania danych z rejestrów publicznych wchodzących w skład pzgik na podstawie UINF.

Nieodpłatne udostępnienie danych z rejestru publicznego na podstawie art. 15 UINF odbywa się na wniosek, w którym podmiot występujący o udostępnienie danych musi wskazać:

  1. jakie dane i z jakiego rejestru publicznego mają być udostępnione;
  2. zadanie publiczne, a zatem zadanie realizowane na podstawie ustawy, do którego realizacji są niezbędne wskazane dane;
  3. przepis ustawy, który jest podstawą prawną realizacji tego zadania przez podmiot ubiegający się o nieodpłatne udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze, którego wykonanie wymaga udostępnienia danych;
  4. oznaczenie zakresu danych, które mają być udostępnione, sposób ich udostępnienia, a także okres czasu, przez jaki dane mają być udostępniane.

Wniosek powinien zawierać także nazwę podmiotu, do którego jest skierowany, nazwę podmiotu ubiegającego się o udostępnienie danych i adres jego siedziby, a także zobowiązanie podmiotu ubiegającego się o udostępnienie danych do ich wykorzystania wyłącznie do realizacji wskazanego we wniosku zadania publicznego oraz oświadczenie o spełnianiu przez podmiot ubiegający się o udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze warunków zabezpieczeń technicznych i organizacyjnych niezbędnych do uzyskania dostępu do tych danych.

Wniosek musi być podpisany przez osobę uprawnioną do reprezentowania podmiotu ubiegającego się o udostępnienie danych: w przypadku wniosku w postaci papierowej – własnoręcznym podpisem, a w przypadku wniosku w postaci dokumentu elektronicznego – kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

Opisane zasady obowiązują także w przypadku wniosku złożonego przez podmiot niebędący podmiotem publicznym, który realizuje zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia realizacji określonych zadań publicznych przez podmiot publiczny.

Wzór wniosku o nieodpłatne udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze publicznym znajduje się w RWINF. W takim przypadku nie stosuje się już wniosków określonych
w UPZGiK.

W przypadku udostępniania danych z rejestrów publicznych wchodzących w skład pzgik na podstawie art. 15 UINF organ udostępniający te dane wydaje licencję typu „P” (§ 2 ust. 2 pkt 3 lit. b RUPZGiK).


10.3.5. Nieodpłatne udostępnianie zbiorów danych IIP na podstawie UIIP.

Znacznie rzadziej mamy do czynienia z udostępnianiem danych z pzgik na podstawie przepisów UIIP, które stanowią podstawę do nieodpłatnego udostępniania ściśle określonych zbiorów danych IIP zgromadzonych w rejestrach publicznych wchodzących w skład pzgik. Te rejestry publiczne oraz organy, które je prowadzą oraz udostępniają zawarte w nich zbiory danych IIP, zostały wymienione w tabeli w [10.3.4.].


10.3.5.1. Zbiory danych IIP, które mogą być udostępniane na podstawie UIIP oraz formy ich udostępniania.

Przepisy UIIP dotyczą ściśle określonych (zarówno pod względem struktury, jak i zakresu danych) zbiorów danych IIP, które są gromadzone w rejestrach publicznych (art. 7 i 9 UIIP), a ponadto spełniają łącznie następujące warunki:

1) odnoszą się do terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub są z nim powiązane;
2) występują w postaci elektronicznej;
3) są utrzymywane przez:
    a) organ administracji lub w jego imieniu i które zgodnie z jego zadaniami publicznymi są tworzone, aktualizowane i udostępniane,
    b) osobę trzecią, której umożliwiono włączenie się do infrastruktury;
4) należą co najmniej do jednego z tematów danych przestrzennych określonych w załączniku do ustawy.

Oznacza to, że przepisy UIIP nie dotyczą wszystkich danych gromadzonych w danym rejestrze publicznym, lecz ściśle określonych zbiorów danych IIP, opisanych w tej ustawie. Za utworzenie takich zbiorów odpowiadają właściwe organy administracji, które prowadzą rejestry publiczne, w których znajdują się odpowiednie dane. Zbiory danych IIP powinny być utworzone zgodnie z przepisami, które określają zasady utworzenia tych zbiorów.


10.3.5.2. Różnica pomiędzy udostępnianiem danych na podstawie UINF a UIIP.

Różnicę pomiędzy udostępnianiem danych z rejestru publicznego na podstawie przepisów UINF a udostępnianiem zbiorów danych IIP na podstawie UIIP można wyjaśnić
na przykładzie rejestru publicznego EGiB. Na podstawie art. 15 UINF nieodpłatnemu udostępnieniu podlegają dane zgromadzone w rejestrze publicznym, a zatem w przypadku rejestru publicznego EGiB udostępnienie odnosi się do wszystkich danych z EGiB. Natomiast na podstawie art. 14 ust. 1 UIIP udostępnieniu mogą podlegać odpowiednio utworzone zbiory danych IIP, np.:

  • ­  zbiór danych IIP określony jako „działki ewidencyjne”, o którym mowa w Rozdziale 1 punkt 6 (CP – Cadastral parcels)

lub

  • ­  zbiór danych IIP określony jako „budynki”, określony w Rozdziale 3 pkt 2 w Załączniku do ustawy IIP (BU – Buildings).

W przypadku rejestrów publicznych wchodzących w skład pzgik właściwe organy SGiK powinny zatem utworzyć określone zbiory danych IIP zgodnie z odpowiednimi przepisami technicznymi i zasadami, które dotyczą poszczególnych zbiorów danych IIP. Regulacje te można znaleźć na stronie: http://inspire.ec.europa.eu/data-specifications/2892.

W odróżnieniu od przepisu art. 15 UINF przepis art. 14 ust. 1 UIIP nie stanowi podstawy do nieodpłatnego udostępniania mapy ewidencyjnej albo mapy zasadniczej. Mapa zasadnicza oraz mapa ewidencyjna są standardowymi opracowaniami kartograficznymi, a nie zbiorami danych IIP utworzonymi zgodnie z przepisami UIIP oraz odpowiednimi regulacjami dotyczącymi tworzenia tych zbiorów.


10.3.5.3. Podmioty uprawnione.

Inny jest także krąg podmiotów uprawnionych do nieodpłatnego udostępnienia opisanych wyżej zbiorów danych IIP na podstawie art. 14 ust. 1 UIIP w stosunku do podmiotów uprawnionych do nieodpłatnego pozyskania danych na podstawie art. 15 UINF.

Art. 14 ust. 1 UIIP stanowi podstawę do nieodpłatnego udostępniania przez organ administracji zbiorów danych IIP na rzecz innego organu administracji, przy czym – podobnie jak w UINF – nieodpłatne udostępnienie tych zbiorów danych może nastąpić w zakresie niezbędnym do realizacji przez nie zadań publicznych. Organy administracji zostały zdefiniowane w art. 3 pkt 6 ustawy IIP i są to:

  1. organ administracji rządowej lub organ jednostki samorządu terytorialnego,
  2. inny podmiot, gdy jest powołany z mocy prawa lub upoważniony na podstawie porozumień do wykonywania zadań publicznych dotyczących środowiska.

Należy też zwrócić uwagę, że w przypadku podmiotów wymienionych w punkcie b, chodzi wyłącznie o „zadania publiczne dotyczące środowiska”, a nie o wszystkie (dowolne) zadania publiczne.


10.3.5.4. Sposób i tryb nieodpłatnego udostępniania zbiorów danych IIP na podstawie UIIP.

Ustawodawca w art. 14 ust. 2 UIIP odesłał do art. 15 UINF, który należy stosować odpowiednio, a zatem w tym przypadku przesłanki do zastosowania zwolnienia z opłat są analogiczne, jak w przypadku art. 15 UINF. Szerzej to zagadnienie zostało omówione w [10.3.4.]. Należy mieć jednak na uwadze inny krąg podmiotów uprawnionych oraz ściśle określone zbiory danych IIP, które mogą być w tym trybie udostępniane.

W przypadku nieodpłatnego udostępniania zbiorów danych IIP zgromadzonych w rejestrach publicznych wchodzących w skład pzgik organ udostępniający te zbiory wydaje licencję typu „P” (§ 2 ust. 2 pkt 3 lit. b UPZGiK).


10.4.   Nieodpłatne udostępnianie materiałów zasobu w celu realizacji zadań organów SGiK.

Przepis art. 40a ust. 2 pkt 3 UPGiK jest podstawą do nieodpłatnego udostępniania wykonawcy materiałów zasobu w przypadku prac wykonywanych w celu realizacji określonych w UPGiK zadań organów administracji geodezyjnej i kartograficznej lub Głównego Geodety Kraju, po podpisaniu umowy w sprawie udzielenia zamówienia publicznego obejmującego takie prace.

Umowa ta powinna określać uprawnienia podmiotu dotyczące możliwości wykorzystania przekazanych materiałów. Ustawodawca nie przewidział odrębnej licencji, która byłaby stosowana w takim przypadku zatem, gdy jest to niezbędne, można korzystać ze wzoru licencji typu „K05”.