14. Postępowania skargowe i ponaglenia na podstawie art. 37 KPA

14. Postępowania skargowe i ponaglenia na podstawie art. 37 KPA.


Spis treści:

14.1. Rozstrzygnięcia w postępowaniach skargowych lub ponaglających – zakres uprawnień organu rozstrzygającego.

14.2. Zarzuty dotyczące działań geodetów uprawnionych.

14.3. Zarzuty dotyczące opracowań biegłych sądowych z zakresu geodezji i kartografii.

 14.1. Rozstrzygnięcia w postępowaniach skargowych lub ponaglających – zakres uprawnień organu rozstrzygającego.

Zgodnie z konstytucyjną zasadą legalizmu w działalności organów administracji publicznej (art. 7 Konstytucji RP), organy te działają na podstawie i w granicach prawa. Określenie zadań i kompetencji, które realizować może WINGiK oraz Główny Geodeta Kraju zawarte jest w UPGiK. Z przepisów tej ustawy wynika, iż Główny Geodeta Kraju jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach geodezji i kartografii. Główny Geodeta Kraju wykonuje zadania określone w UPGiK (w szczególności wymienione w art. 7a ustawy), a w rozumieniu KPA pełni funkcję organu wyższego stopnia w stosunku do WINGiK. Natomiast WINGiK jest organem wyższego stopnia w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej, który kontroluje przestrzeganie przez te organy przepisów UPGiK (art. 7b ust.1 pkt 2 UPGiK). Zatem Główny Geodeta Kraju, jak i WINGiK rozpatrując pisma wpływające do organu, mają obowiązek, rozpoznawać sprawę jedynie w zakresie przysługujących mu zadań i uprawnień zawartych w UPGiK. Zgodnie z tym zakresem, rozpatrzenie skargi przez Głównego Geodetę Kraju na działania WINGiK ogranicza się do rozpoznania kwestii wynikających ze sprawowanego nadzoru nad tym organem, natomiast rozpatrywanie spraw dotyczących niewłaściwego działania organów administracji geodezyjnej i kartograficznej (starostów/prezydentów miast na prawach powiatu i marszałków) należy do kompetencji właściwego miejscowo WINGiK. 

  1. Czy zawiadomienie o rozstrzygnięciu skargi jest zaskarżalne do organu nadzorującego lub do sądu administracyjnego?

       W postępowaniu skargowym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie jest wydawany akt administracyjny, ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zainteresowanemu podmiotowi nie przysługuje prawo do zaskarżenia niesatysfakcjonującej odpowiedzi. Zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego. Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego nie podlega kognicji sądów administracyjnych.

2. Czy ponaglenia z uwagi na bezczynność lub przewlekłość postępowania administracyjnego składa się bezpośrednio do organu wyższego stopnia?

Dla stron postępowań wszczętych i niezakończonych decyzją administracyjną przed dniem 1 czerwca 2017 r. z art. 37 KPA wynika prawo wniesienia zażalenia (bezpośrednio) do organu wyższego stopnia na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, a jeśli nie ma takiego organu – prawo wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Z dniem 1 czerwca 2017 r. przepis ten zmienił brzmienie i do postępowań administracyjnych wszczętych po tym terminie, stronie służy prawo wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie.

3. Czy od organu prowadzącego postępowanie skargowe można żądać udostępniania akt skargowych?

Akta postępowania skargowego są dokumentami o charakterze wewnętrznym i nie można ich utożsamiać z aktami postępowania administracyjnego, których zasady udostępniania oraz formę odmowy regulują przepisy art. 73-74 KPA. Należy zatem przyjąć, że organ prowadzący postępowanie skargowe nie ma wynikającego z powyższych przepisów obowiązku udostępniania osobom zainteresowanym zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji, na podstawie której poczynił ustalenia w celu załatwienia skargi.


14.2. Zarzuty dotyczące działań osób posiadających uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii.

Podstawą przeprowadzenia przez WINGiK czynności wyjaśniająco-kontrolnych wobec osób posiadających uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii, gdy występuje celowość dokonania oceny ich działalności w związku z zastrzeżeniami dotyczącymi wykonanych przez nich opracowań geodezyjnych lub kartograficznych i przyjętych do pzgik, jest ustawowe prawo tego organu do realizacji, w imieniu wojewody, kontroli zgodności wykonywania prac z przepisami UPGiK (art. 7b ust. 1 pkt 1 lit. a UPGiK). Określonych w tym zakresie działań WINGiK nie można utożsamiać z postępowaniem administracyjnym objętym zakresem regulacji Działów I - IV KPA. W prowadzonym przez WINGiK postępowaniu wyjaśniająco-kontrolnym nie występują strony w rozumieniu art. 28 KPA, nie mają zastosowania przepisy art. 8 i 9 KPA i nie następuje rozstrzygnięcie sprawy w drodze decyzji. WINGiK nie ma obowiązku udzielania wszelkich informacji osobom zgłaszającym zastrzeżenia do opracowań geodezyjnych o okolicznościach faktycznych, dotyczących ustaleń związanych z oceną prawidłowości wykonania opracowań geodezyjnych lub opracowań kartograficznych, a jedynie powinien udzielić informacji o okolicznościach dotyczących osoby zgłaszającej zarzuty (np. o sposobie załatwienia sprawy).

Prowadzonych przez WINGiK postępowań wyjaśniająco-kontrolnych nie można również utożsamiać z postępowaniem skargowym, prowadzonym w oparciu o przepisy zawarte w Dziale VIII KPA, gdyż zgodnie z art. 227 KPA przedmiotem skargi mogą być nieprawidłowe działania organów administracji publicznej, a wykonawcy prac nie są organami administracji publicznej (art. 11 UPGiK). Zastrzeżenia dotyczące wykonywanych opracowań geodezyjnych i kartograficznych nie są więc rozpatrywane ani w postępowaniu administracyjnym, ani skargowym, w których określone są zasady dotyczące dotrzymywania terminów rozpatrywania spraw (art. 35 i art. 237 KPA). Nie zwalnia to jednak WINGiK od obowiązku udzielania odpowiedzi osobie zainteresowanej bez zbędnej zwłoki, bowiem przyjętą praktyką wynikającą z zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej jest udzielenie przez organ należytej i wyczerpującej informacji o przewidywanym terminie zakończenia, jak i o samym wyniku postępowania wyjaśniająco-kontrolnego.

Czy do Głównego Geodety Kraju przysługuje skarga na działania Rzecznika Dyscyplinarnego w sprawach odpowiedzialności zawodowej w dziedzinie geodezji i kartografii?

Postępowanie wyjaśniające w sprawach odpowiedzialności zawodowej w dziedzinie geodezji i kartografii wszczyna Rzecznik Dyscyplinarny na wniosek WINGiK (art. 46e ust. 2 UPGiK) skierowany z urzędu, jako wyraz realizacji obowiązku kontroli przestrzegania i stosowania przepisów UPGiK przez osoby wykonujące samodzielne funkcje w dziedzinie geodezji i kartografii. Rzecznika Dyscyplinarnego, dającego należytą rękojmię wykonywania tej funkcji z racji posiadanej wiedzy oraz doświadczenia w dziedzinie geodezji i kartografii, powołuje i odwołuje wojewoda na wniosek WINGiK (art. 46d ust. 1 i 2 UPGiK). Sprawowany przez Rzecznika Dyscyplinarnego urząd jest niezależny od rozstrzygnięć (w tym skargowych) Głównego Geodety Kraju, który nie jest władny do ingerencji, umorzenia lub zawieszenia wszczętego przez Rzecznika postępowania wyjaśniającego. Nie jest też kompetentny do badania i oceny działania rzeczników dyscyplinarnych ani orzeczeń wojewódzkich komisji dyscyplinarnych. W sprawach dyscyplinarnych orzeka w II instancji Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna działająca przy Głównym Geodecie Kraju (art. 46g ust.2 UPGiK).


14.3. Zarzuty dotyczące opracowań biegłych sądowych z zakresu geodezji i kartografii.

Do zadań organu nadzoru geodezyjnego i kartograficznego nie należy ocena dokumentów merytorycznych (technicznych) będących sporządzanymi na zlecenia sądu opiniami biegłych sądowych. Opiniabiegłego, jako dokument sporządzony na potrzeby sądu nie stanowi materiału pzgik, a jej sporządzenie nie stanowi prac w rozumieniu art. 2 pkt. 1 i 2 UPGiK. Tym samym nie podlega ocenie (merytorycznej i technicznej) organu nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, jak również organu powiatowej administracji geodezyjnej i kartograficznej.

Niemniej jednak dla szerokiego zakresu spraw z dziedziny geodezji i kartografii, które prowadzą sądy powszechne, wymagane jest często opracowanie w trybie przepisów UPGiK, poprzedzającej sporządzenie opinii przez biegłego sądowego, dokumentacji geodezyjnej, zgodnej z obowiązującymi standardami technicznymi, co jest związane z koniecznością wykonania prac, w rozumieniu art. 2 pkt 1 UPGiK. W tym przypadku zachowana musi być procedura zgłaszania prac przed ich rozpoczęciem właściwemu organowi SGiK, zawiadomienia o zakończeniu tych prac oraz sporządzenia dokumentacji stanowiącej wynik tych prac (zgodnie z art. 12, 12a i 12b UPGiK), która dopiero po przyjęciu do pzgik może stanowić podstawę opracowania przez biegłego opinii dla sądu. Natomiast przyjęte do pzgik wyniki prac mogą stanowić dla WINGiK przedmiot kontroli poprawności ich wykonania w odniesieniu do stawianych przez osoby skarżące (w tym uczestników sądowych postępowań cywilnych) zarzutów, zgodnie z kompetencjami wynikającymi z art. 7b ust. 1 pkt. 1 lit. a UPGiK. Należy mieć na uwadze, że WINGiK może dokonać kontroli opracowań geodezyjnych przyjętych do pzgik, co nie stanowi ingerencji w przebieg postępowania sądowego.